Sinh viên Viện CNSH & CNTP với học trực tuyến những ngày phòng chống dịch bệnh Covid-19

29/03/2020

1. Từ học truyền thống đến học online
Dịch covid-19 đã  cho thấy những tác động khủng khiếp đến đời sống xã hội và ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến nền kinh tế. Và trong giới học sinh, sinh viên nói chung, vị virus này ít nhiều đang gây ra những khó khăn trong hành trình chinh phục tấm bằng đại học.

Với sinh viên Bách Khoa, thời gian 4 tuần đầu là giai đoạn thấp thỏm nghe ngóng và thậm trí vỡ òa sung sướng vào mỗi cuối tuần khi nhận được tin kỳ nghỉ tết tiếp tục được kéo dài. Trong quãng thời gian đó, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội đã tích cực trang bị, xây dựng kế hoạch và chuẩn bị chu đáo trong tất cả các khâu. Sang tuần thứ 5, thời điểm đó, với sự chuẩn bị cực kỳ chu đáo, Bách Khoa là một trong rất ít trường ĐH mở cổng đón sinh viên quay lại. Trên một khía cạnh nào đó thì tuần học ấy được đánh giá là khá mạo hiểm nhưng dường như nó đã giải được nhiều “cơn khát” của sinh viên. Những mong mỏi khao khát được đến trường, được leo cầu thang nhà D, được bơm pipet, được gặp đứa ngồi cạnh, được gặp mặt thầy cô giáo…đã được đáp ứng. Nhưng, một tuần thì quá ngắn ngủi cho những ước mong giản dị đó. Trung Quốc lắng xuống thì Hàn Quốc nổi lên, dịch bệnh cứ như cơn sóng dập dềnh từ nước này sang nước khác.

Sự thay đổi bắt đầu khi những ngày cuối của tuần 5 dần đến!

Hoang mang, lo lắng chứ! Đặc biệt là trong đêm thứ Sáu ngày 6/3 ấy, Hà Nội họp khẩn vì liên quan đến bệnh nhân mới. Cả ngày hôm sau nữa, khi nơi nơi nói về cô gái ấy, nhà nhà đi khuân đồ tích trữ lương thực, dường như ngày tận thế đã đến rồi. Thời điểm đó, những ai đủ nhạy cảm thì có thể thấu hiểu được sự lo lắng, hoang mang của sinh viên đến nhường nào. Sinh viên có gia đình, người thân ngay bên cạnh thì đỡ, những sinh viên xa gia đình thì phải đối diện với thử thách cả về tâm lý và hành động. Cũng không ít sinh viên đã tức tốc lên đường về quê theo nguyện vọng hoặc gia đình triệu tập, một số thì tìm đọc không sót một tin nào có liên quan và cố tìm ra những “điểm sáng” để tự trấn an,  một số ít thì suy nghĩ có vẻ tích cực hơn “cứ bình tĩnh, theo dõi tiếp và …kệ nó đi!”.

Bách Khoa một lần nữa phải đưa ra quyết định, mà quyết định lần này có vẻ như khó khăn hơn nhiều so với 5 lần trước. Quyết định đã đưa ra là tạm đóng cửa, tạm dừng việc để SV đến trường, tạm dừng các thí nghiệm dang dở, tạm dừng các ấp ủ dự định khoa học sinh viên.

Sinh viên được thông báo chuyển hình thức học online!

2. Học online như thế nào?

Thế là, đến tuần thứ 6 của học kỳ 20192, hình thức học trực tuyến (online) đã được nhà trường chính thức áp dụng. Đối với một số ít sinh viên thì đó là hình thức học tập không mới, nhưng với đa số thì đây có lẽ vẫn là hình thức học tập rất mới và chưa trải nghiệm qua bao giờ. Bạn có thể nghe, có thể xem ai đó trên facebook, trên youtube giảng dạy về một kỹ năng hay hướng dẫn bạn làm gì đó, nhưng để nghe thầy cô giảng dạy qua mạng thì chắc là chưa.

Với kỹ năng của một sinh viên Bách Khoa, sẽ không khó để bạn search ra và đọc xem học trực tuyến là như thế nào? những ưu điểm của nó ra sao, nó có khác gì so với học tập truyền thống trực tiếp trên lớp hay không? Những sinh viên nào muốn nghiên cứu sâu hơn theo quan điểm của người làm giáo dục thì nên tìm hiểu đọc thêm. Còn đối với đa số sinh viên chúng ta chắc chỉ cần hiểu đơn giản rằng học trực tuyến là chúng ta sẽ sử dụng phương tiện truyền thông để trao nhận kiến thức, ở đó sẽ xóa đi khoảng cách địa lý, giúp người học có thể học tập tại bất cứ đâu. Thế giới và ngay cả trong nước hiện nay, đã có nhiều hình thức học online và được phân ra thành nhiều cấp bậc, tùy các điều kiện thực tế mà các cơ sở giáo dục triển khai áp dụng.

Tính đến thời điểm này, nhiều trường đại học đã cho sinh viên ở tại nơi lưu trú để theo dõi bài giảng qua việc học trực tuyến. Hơn lúc nào hết, công nghệ đã trở thành một công cụ hữu ích giúp cho sinh viên có thể tiếp thu được kiến thức và vẫn đảm bảo tiến độ của chương trình đào tạo. Nguyễn Trung Hiếu – Lớp thực Phẩm K61 cho biết: “Nhà trường đã đầu tư trang bị cho mỗi sinh viên một tài khoản để khai thác và sử dụng các phần mềm trong bộ công cụ Microsoft. Trong đó, các phần mềm được thiết kế phù hợp cho các hoạt động dạy học, nghiên cứu, làm việc trong trường học. Việc học online sử dụng MS Teams chắc chắn sẽ kích thích SV tìm hiểu cũng như khai thác được nhiều hơn tài khoản này”. Nhà trường đã mua bản quyền từ microsoft, đã cung cấp và đã sử dụng trong các công việc học vụ đồng bộ được gần 3 năm nay. Hiện tại, toàn bộ cán bộ và sinh viên đều sử dụng phần mềm MS Teams trong việc xây dựng, thiết kế, quản lý các bài giảng trực tuyến.
 


SV. Trương Thị Hòa lớp KTTP01 - K62
 

Được học online, được học tại chỗ nào tùy thích, được vừa học vừa ngủ gật, vừa học vừa lướt web, tranh thủ chát, tranh thủ mua sắm online, vừa học vừa ăn, nhờ đứa em trông cô giáo hộ… mà thầy cô chẳng biết được. Nghĩ đến là thích rồi! Nhưng đó chỉ là những câu chuyện phiếm ai đó đang cố gắng tạo ra và đưa lên facebook cho vui mà thôi. Khi bạn nghĩ đến “câu chuyện phía sau”, tức là nghĩ đến những ngày ôn tập, những ngày thi, những ngày nhìn vào trang sis và thấy điểm D điểm F thì bạn chắc chắn bạn không thể chủ quan được trong thời gian học tập này. Chỉ có con đường duy nhất là học tập nghiêm túc dù đang ở nơi nào!

Ngoài những tiện ích hiển nhiên như tiết kiệm thời gian đi lại, không lo tắc đường, kẹt xe, giảm thời gian chuẩn bị, giảm chi phí… học online còn có nhiều lợi ích khác nữa. Bạn Vũ Thị Tươi, KTTP.03 - K62 cảm thấy khá thích thú với phương pháp học mới này: “Mình cảm thấy hình thức học online khá là mới mẻ và tiện lợi. Tài liệu các thầy cô gửi mình có thể đọc trực tiếp trên máy tính luôn, không cồng kềnh, lại dễ dàng tạo ra các nhóm học tập để trao đổi bài”. Hay như bạn Trương Thị Hòa, KTTP.01 - K62, cảm thấy rất hào hứng và nhận ra nhiều ưu điểm: “Học online còn có mục ghi âm lại nên mình cảm thấy rất hữu ích, vì mình có thể nghe lại bài thầy cô giảng những chỗ chưa hiểu rõ để nắm chắc kiến thức hơn. Hơn nữa, mình thấy, học online giúp nhiều sinh viên trên lớp ít có cơ hội được phát biểu, giờ đã tự tin phát biểu trong giờ học hơn”. Còn bạn Vũ Anh, KTTP.01 - K62, cho biết: “Mình thấy các thầy cô rất nhiệt tình, đầu tư thời gian tìm hiểu về phương pháp học mới. Vì học online nên sinh viên cũng dễ dàng tìm kiếm tài liệu trên Internet hơn. Việc học online tại nhà vừa đổi mới được không gian học tập vừa tránh được dịch, lại không lãng phí thời gian”. Một số bạn sinh viên dấu tên còn cho biết, học online như xem một trận bóng đá trực tiếp qua tivi thay vì được đến sân cổ vũ. Nhưng bạn lại cảm thấy học tốt hơn, cảm giác như được tiếp xúc gần gũi với các thầy cô hơn, và dường như thầy cô đang “chỉ nói cho mỗi mình nghe”.
 


SV Vũ Thị Tươi - Lớp KTTP.03-K62 trong giờ học trực tuyến


Những ngày đầu học online, lớp học cũng có những nốt trầm nhất định. Bạn Nguyễn Thị Ngọc Sương, KTTP.03-K62, cho rằng: “Trong giờ học thì các bạn đều tắt micro cá nhân để nghe thầy cô giảng. Nhưng khi thầy cô đặt câu hỏi thì khoảng lặng có thể xuất hiện do không có sự tương tác ngay như cách dạy truyền thống, thầy cô và các bạn lại cũng không nhìn thấy nhau. Nhưng, đôi lúc nhiều bạn lại bật micro cùng một lúc gây ra hiện tượng rè âm, ảnh hưởng đến chất lượng của buổi học”.
 


SV Nguyễn Thị Ngọc Sương - Lớp KTTP.03 - K62 luôn thực hiện các giờ học tập một cách nghiêm túc


Bên cạnh đó, những khó khăn, những băn khoăn vẫn còn nhiều lắm. Điều kiện kinh tế của nhiều sinh viên, nhiều gia đình còn khó khăn. Điều kiện tiếp cận công nghệ thông tin, lĩnh hội và trang bị các kỹ năng sử dụng các phần mềm cũng chưa hẳn đồng đều giữa các bạn sinh viên. Đâu đó, trong lớp vẫn xuất hiện những bạn xử lý tình huống chưa tốt gây gián đoạn đến lớp học. Đâu đó một số bạn không vào được lớp do điều kiện trang thiết bị, hạ tầng mạng không được tốt. Thấu hiểu những tâm tư, nguyện vọng của sinh viên, Lãnh đạo Viện CNSH & CNTP đã tổ chức buổi giao lưu với sinh viên ngay trong tuần thứ 2 triển khai học trực tuyến. Qua đó, lãnh đạo Viện đã nắm bắt được những tâm tư, khó khăn chung của sinh viên. Điều quan trọng nhất có lẽ rằng các bạn sinh viên cảm nhận được sự quan tâm, ân cần đặc biệt từ phía thầy cô, những lời dặn dò kỹ lượng về các biện pháp phòng tránh dịch hiện nay, nhất là đối với những bạn sinh viên đang sống xa gia đình.

3. Theo và học tốt chuyên ngành với học trực tuyến
KTSH và KTTP là ngành khoa học kỹ thuật ứng dụng nói chung, đòi hỏi người học phải thực hiện trực tiếp nhiều thí nghiệm và thực hành. Trong bối cảnh học online hiện nay thì việc học lý thuyết và thực hành đang gặp những khó khăn nhất định. Trao đổi vấn đề này, TS. Phạm Ngọc Hưng, giảng viên bộ môn QTTB CNSH-TP, trợ lý đào tạo Viện cho biết: “Với các chuyên ngành kỹ thuật này, ngoài việc học các kiến thức chuyên môn, người học cần phải được trực tiếp thực hành để trang bị các kỹ năng xứ lý tình huống trong thực tế. Hiện nay, gần như tất cả các môn lý thuyết đều đã được các thầy cô trong Viện giảng online. Chỉ còn 1,2 môn là chưa triển khai được vì đó là những môn học có tính chuyên môn đặc thù. Các phần thí nghiệm và thực hành buộc phải tạm hoãn lại chờ dịch đi qua thì chúng ta sẽ tăng cường thời gian, kể cả ngày cuối tuần để hoàn thành”.

Và đối với các bạn sinh viên, những người được coi là trung tâm của trường học, là đối tượng của một lớp học. Hiệu quả của một tiết học thể hiện trên mức độ thu nhận kiến thức, kích thích sự sáng tạo, tăng cảm hứng cũng như sự hài lòng của người học. Nhưng để đạt được hiệu quả cao trong tiết học thì sự hợp tác, sự tập trung, tinh thần xây dựng và sự chủ động tương tác của người học luôn là yếu tố cần và có tính quyết định.  Sau 3 tuần học, một số ý kiến của sinh viên gửi về xin được chia sẻ để giúp các bạn học tập tốt hơn: 

  • Sinh viên đã dần quen với cảm giác ngồi học 6 tiết liên tục trước màn hình máy tính. Để tập trung học tập thì sinh viên nên chọn môi trường học phù hợp mà bản thân thấy thoải mái, yên tĩnh, tránh sự tác động của các yếu tố bên ngoài;  

  • Trước khi bắt đầu vào bài giảng mới, các bạn nên xem lại bài cũ và đọc trước tài liệu bài giảng mà các thầy cô đã gửi để có một cái nhìn tổng quan nhất về bài học, tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn; 

  • Rèn luyện tính tự giác và chủ động, duy trì việc học đều đặn và không bị xao nhãng sẽ giúp bạn đạt được kết quả tốt hơn;

  • Ngoài slide các thầy cô đã gửi thì các bạn sinh viên cũng nên ghi chép lại những kiến thức, thông tin cần thiết sẽ giúp bạn nhớ bài giảng rõ hơn; 

  • Giờ nghỉ giải lao có thể đứng lên hoạt động một chút để bản thân không buồn ngủ, lấy lại tinh thần cho tiết học sau; 

  • Sinh viên cần mạnh dạn phát biểu ý kiến về mức độ tiếp thu kiến thức của mình sau mỗi buổi học để giảng viên có cái nhìn đa chiều nhất và hiểu được nguyện vọng của sinh viên. Từ đó giữa sinh viên và giảng viên có sự kết nối nhiều hơn;

  • Hãy xin phép thầy cô khi ghi hình bài giảng.

Thầy cô và sinh viên tại Viện CNSH & CNTP nói riêng, tại ĐH Bách Khoa Hà Nội nói chung vẫn đã và đang thực hiện giảng dạy online. Thầy cô sẽ phải cố gắng nhiều hơn để truyền tải được kiến thức, để giúp các bạn sinh viên hình dung ra được những tình huống trong thực tế. Thầy cô sẽ phải nói nhiều hơn, đầu tư công sức để chuẩn bị bài giảng tốt hơn, làm sao để truyển lửa, thổi được cái hồn cái chất Bách Khoa đến được với các bạn sinh viên. Sinh viên cần khắc phục những khó khăn nhất định về điều kiện cơ sở vật chất; tự xây dựng tính chủ động; trau dồi kỹ năng, thích nghi với phương pháp học tập mới. Chúng ta sẽ vượt qua đại dịch Covid-19 mà không ảnh hưởng quá nhiều đến tiến trình học tập, đến con đường tương lai phía trước!

Nguyễn Xuân Phương Tú – KTTP. 03 – K62
Vũ Anh – KTTP.01 – K62