Kiểm định chương trình đào tạo

17/04/2019
Giới thiệu
Trên thế giới kiểm định chất lượng giáo dục đã được hình thành và phát triển từ lâu ở Hoa Kỳ và Bắc Mỹ ra đời từ cuối thế kỷ 19. Hoạt động kiểm định bao gồm tự đánh giá, đánh giá ngoài và đánh giá của Hội đồng kiểm định chất lượng giáo dục để công nhận/không công nhận cơ sở giáo dục đạt chuẩn kiểm định. Hiện nay, hoạt động kiểm định càng trở nên phổ biến ở trên toàn thế giới bởi đây là một công cụ hiệu quả giúp các trường kiểm soát và đảm bảo chất lượng đào tạo nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Tổ chức kiểm định về cơ sở giáo dục thế giới như Hội đồng cấp cao về kiểm định nghiên cứu và giáo dục (HCÉRES) của Cộng hòa Pháp, FIBAA… kiểm định chương trình như ABET, CTI, ACBSP, IET…và  trong khu vực Đông Nam Á phổ biến là đánh giá ngoài theo bộ tiêu chuẩn AUN-QA.

Tại Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ban hành bộ tiêu chuẩn đánh giá cơ sở đào tạo và chương trình đào tạo trên cơ sở việt hóa bộ tiêu chuẩn chất lượng chương trình đào tạo phiên bản thứ 3 của mạng lưới đảm bảo chất lượng các trường đại học Đông Nam Á (AUN-QA). Bên cạnh kiểm định của các tổ chức trong nước, Bộ GD&ĐT khuyến khích các trường kiểm định theo tiêu chí quốc tế như tổ chức ABET, CTI, FIBAA, ACBSP, AUN-QA…. Đạt được nhiều kiểm định quốc tế, thì uy tín của hệ thống giáo dục đại học của nước ta càng được nâng cao, từng bước đưa hoạt động chất lượng vào nề nếp, nâng tầm giáo dục Việt Nam ngang tầm khu vực và thế giới.
 
Bộ tiêu chuẩn AUN-QA và ABET
AUN-QA (ASEAN University Network-Quality Assurance) mạng lưới đảm bảo chất lượng các trường đại học Đông Nam Á, hiện có 118 thành viên thuộc 10 nước và ở Việt Nam bao gồm 36 thành viên.  AUN-QA đã ban hành 02 bộ tiêu chuẩn cho đánh giá cơ sở giáo dục và chương trình đào tạo. Bộ tiêu chuẩn của AUN-QA  bao gồm 11 tiêu chuẩn, được thực hiện theo chu kỳ 5 năm.  Được công nhận đánh giá AUN-QA sẽ đem lại cơ hội rất lớn cho cơ sở giáo dục như sự khẳng định chất lượng giáo dục đào tạo đối với với xã hội và các bên liên quan, tạo lợi thế cho hoạt động trao đổi sinh viên sinh viên, giảng viên giữa các trường đại học trong khu vực và từng bước khẳng định chất lượng, uy tín của cơ sở giáo dục trong khu vực.

ABET (Accreditation Board for Engineering and Technology) là  Hội đồng Kiểm định Kỹ sư và Công nghệ, được thành lập từ năm 1932, là tổ chức kiểm định của Mỹ có uy tín trên thế giới về các lĩnh vực Kỹ thuật, Công nghệ, Điện toán và Khoa học ứng dụng. Bộ tiêu chuẩn của ABET bao gồm 8 tiêu chuẩn, được thực hiện theo chu kỳ 6 năm. Đạt được kiểm định ABET không chỉ là khẳng định chất lượng, uy tín của các cơ sở giáo dục đào tạo ở Việt Nam mà còn là nền giáo dục đại học Việt Nam với hệ thống giáo dục trên thế giới.
 
Hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục tại Trường ĐHBK HN
Để có thể khẳng định vị thế và hội nhập với thế giới, ĐHBK Hà Nội đã xây dựng chiến lược nâng cao chất lượng để hướng đến các kiểm định khu vực và thế giới. Ngày 12/6/2017, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội được Hội đồng cấp cao HCERES của Pháp  kết luận đánh giá đạt chuẩn kiểm định trường đại học với hiệu lực 5 năm. Trong số các chương trình đào tạo liên kết với các đối tác quốc tế, Trường ĐHBK Hà Nội có 3 chương trình kỹ sư chất lượng cao (PFIEV) do Chính phủ Pháp tài trợ theo nghị định thư giữa Chính phủ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Cộng hòa Pháp ký ngày 12/11/1997 và bắt đầu triển khai từ năm 1999. Các chương trình đào tạo này đã được CTI và ENAEE đánh giá, công nhận ở các giai đoạn 2004-2010, 2010-2016 và 2016-2022. Trường cũng  đã thực hiện Tự đánh giá 02 chương trình tiên tiến là Cơ điện tử và KH&KT Vật liệu theo tiêu chuẩn ABET năm 2012-2013.

Ngoài ra, từ tháng 11/2015, Trường ĐHBK Hà Nội đã trở thành thành viên của Tổ chức đảm bảo chất lượng AUN-QA và đã có 8 chương trình được cấp giấy chứng nhận đánh giá ngoài đạt kết quả theo tiêu chuẩn AUN-QA. Vào tháng 6/2019 bốn chương trình tiếp theo được đánh giá ngoài theo tiêu chuẩn AUN-QA là Cơ khí Động lực, Kỹ thuật Sinh học, Kỹ thuật Điện, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.

Tháng 7/2017: Tự đánh giá và kiểm toán bên ngoài của 3 chương trình nâng cao về Cơ điện tử, Khoa học Vật liệu và Kỹ thuật và Kỹ thuật Y sinh dựa trên các tiêu chí AUN. Để đạt tiêu chuẩn quốc tế và khu vực về giáo dục và đào tạo đại học, SCE cũng đã thực hiện các hoạt động khác nhau để xem xét và tự đánh giá các chương trình đào tạo đại học.

Vào tháng 10/2017, Tự đánh giá và Kiểm định bên ngoài 2 chương trình về Kỹ thuật Cơ điện tử, Kỹ thuật Điện tử Viễn thông, Kỹ thuật Hóa học và Điện tử Viễn thông
Năm 2018 HUST đã thực hiện thêm 8 báo cáo Tự đánh giá AUN-QA bao gồm Kỹ thuật in, Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa, Kỹ thuật điện, Kỹ thuật cơ khí động lực, Kỹ thuật hàng không, Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật sinh học, Kỹ thuật thực phẩm.

Thông qua công tác kiểm định chất lượng, các trường đại học đang dần hoàn thiện công tác quản trị đại học, nâng cao chất lượng đào tạo và thu hút ngày càng nhiều người học hơn.
 
Hoạt động kiểm định Viện CNSH & CNTP
Lợi ích cao nhất của đánh giá chất lượng theo bộ tiêu chuẩn của AUN-QA là cải tiến nâng cao chất lượng đào tạo. Kết quả đánh giá này sẽ là một bức tranh chi tiết mô tả chất lượng của chương trình. Từ đó, Nhà trường sẽ có những kế hoạch hành động cụ thể để từng bước cải tiến nâng cao chất lượng.
Như vậy, người hưởng lợi đầu tiên từ hoạt động kiểm định chất lượng chương trình này chính là sinh viên. Sinh viên sẽ được hưởng một chương trình đào tạo có chất lượng được cải tiến liên tục, trên tất cả các khía cạnh như khung chương trình, các môn học, giảng viên và hoạt động giảng dạy, hoạt động hỗ trợ sinh viên. Và không chỉ sinh viên có lợi, các bên liên quan khác như giảng viên, nhà tuyển dụng đều có lợi. Cụ thể là nhà tuyển dụng có cơ hội sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao hơn, còn giảng viên được giảng dạy cho đối tượng là các sinh viên giỏi, được nghiên cứu và giảng dạy trong môi trường mang tính quốc tế, đặc biệt là có thêm cơ hội giao lưu học hỏi với các đối tác quốc tế và cũng tự hoàn thiện mình để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ (tiếng Anh) nhằm đáp ứng yêu cầu của chương trình.
 
CHƯƠNG TRÌNH KỸ THUẬT SINH HỌC
1. Mục tiêu của chương trình Kỹ sư KTSH là trang bị cho người tốt nghiệp:
  1. Kiến thức cơ sở chuyên môn vững chắc để thích ứng tốt với những công việc khác nhau trong lĩnh vực rộng đồng thời có kiến thức chuyên sâu của một chuyên ngành hẹp của ngành KTSH .
  2. Kỹ năng chuyên nghiệp và phẩm chất cá nhân cần thiết để thành công trong nghề nghiệp.
  3. Kỹ năng xã hội cần thiết để làm việc hiệu quả trong nhóm đa ngành và trong môi trường quốc tế.
  4. Năng lực lập dự án, thiết kế, thực hiện và vận hành các thiết bị, quá trình KTSH  phù hợp bối cảnh kinh tế, xã hội và môi trường.
  5. Có phẩm chất chính trị, ý thức phục vụ nhân dân, có sức khoẻ, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
2. Chuẩn đầu ra
Trong CT được cải tiến 2017, CTĐT tích hợp Cử nhân – Thạc sĩ được  xây dựng liên thông giữa các bậc học với các khối kiến thức và thời lượng giảng dạy, học tập tối ưu cho người học trên chuẩn đầu ra mới:

2.1. Kiến thức cơ sở chuyên môn rộng để thích ứng tốt với những công việc phù hợp với ngành học, chú trọng khả năng áp dụng kiến thức cơ sở và cốt lõi ngành KTSH với các định hướng KTSH trong công nghiệp, môi trường, y dược, thực phẩm và kiểm nghiệm an toàn sinh học:
  • Khả năng áp dụng kiến thức cơ sở toán và khoa học cơ bản để tham gia thiết kế, tính toán một hệ thống, một phân xưởng hoặc một công đoạn sản xuất sản phẩm sinh học;
  • Khả năng áp dụng kiến thức cơ sở của ngành làm nền tảng cho việc nghiên cứu và giải quyết các vấn đề kỹ thuật ngành;
  • Khả năng áp dụng kiến thức cốt lõi của ngành học kết hợp thực hành và thực tế, đồng thời sử dụng các hiểu biết về hệ thống quản lý chất lượng và thực hành sản xuất tốt, để tham gia nhận định, xác định vấn đề liên quan đến công nghệ, thiết bị và chất lượng trong sản xuất sản phẩm sinh học. Đồng thời có khả năng tham gia tổ chức sản xuất, tham gia thiết kế và đánh giá các giải pháp công nghệ, thiết bị và chất lượng sản phẩm sinh học.
2.2. Kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng và phẩm chất cá nhân để có khả năng học tập ở trình độ cao hơn, khả năng tự học để thích ứng với sự phát triển không ngừng của khoa học và công nghệ và có khả năng học tập suốt đời:
  •  Có phương pháp tư duy phân tích tổng hợp để từ đó tham gia hình thành ý tưởng về một đề án; tham gia lập phương pháp triển khai đề án trong sản xuất, thử nghiệm, dịch vụ thuộc lĩnh vực CNSH;
  • Có tính chủ động, sẵn sàng chấp nhận rủi ro, có thể hiện tính linh hoạt, biết vận dụng tư duy sáng tạo và tư duy đánh giá, có khả năng tự đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ của bản thân, tự tìm hiểu và học tập suốt đời;
  • Có khả năng quản lý thời gian;
  • Có đạo đức nghề nghiệp, tính trung thực và tinh thần trách nhiệm, thái độ hành xử chuyên nghiệp, chủ động trong việc lập kế hoạch cho nghề nghiệp của bản thân, chọn lọc và thường xuyên cập nhật thông tin trong lĩnh vực kỹ thuật sinh học.
2.3. Kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, hội nhập quốc tế:
  • Có khả năng chủ động làm việc độc lập và làm việc nhóm trong môi trường hợp tác đa ngành;
  • Có khả năng giao tiếp với đối tác trong và ngoài nước;
  • Có kỹ năng sử dụng tiếng Anh hiệu quả trong công tác chuyên ngành và giao tiếp, đạt điểm TOEIC 500 trở lên.
2.4. Khả năng hình thành ý tưởng, thiết kế, triển khai và vận hành trong bối cảnh doanh nghiệp và xã hội:
  • Hiểu biết vai trò và trách nhiệm của người cử nhân đối với xã hội, nhận thức được tác động của ứng dụng kỹ thuật đối với xã hội, hiểu biết kiến thức pháp luật, quy định của nhà nước về lĩnh vực kỹ thuật, nhận thức được bối cảnh lịch sử và văn hóa, nhận thức được các vấn đề mang tính thời sự và viễn cảnh phát triển mang tính toàn cầu;
  • Tôn trọng sự đa dạng văn hóa doanh nghiệp, nắm vững chiến lược, mục tiêu và kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp, có ý tưởng thương mại hóa kỹ thuật, có khả năng thích ứng trong các môi trường làm việc khác nhau;
  • Khả năng tham gia xây dựng ý tưởng về một đề án nghiên cứu; tham gia lập phương án triển khai đề án; vận dụng kiến thức và đưa ra phương án thiết kế; tham gia thực hành thiết kế.
2.5. Phẩm chất chính trị, ý thức phục vụ nhân dân, có sức khoẻ, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc:
  • Có trình độ lý luận chính trị theo chương trình quy định chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
  • Có chứng chỉ Giáo dục thể chất và chứng chỉ Giáo dục quốc phòng - An ninh theo chương trình quy định chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
3.Triển vọng nghề nghiệp
Người tốt nghiệp chương trình Kỹ sư KTSH  có thể đảm nhiệm công việc với vai trò là:
  • Kỹ sư quản lý dự án;
  • Kỹ sư thiết kế, phát triển;
  • Kỹ sư vận hành, bảo dưỡng;
  • Kỹ sư kiểm định, đánh giá;
  • Tư vấn thiết kế, giám sát, 
tại các viện nghiên cứu và các nhà máy sản xuất các sản phẩm CNSH.